Opłaty w postępowaniu wieczystoksięgowym

Opłata od wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego i własności budynku- praktyka a orzecznictwo Sądu Najwyższego

Chociaż przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. 2010.90.594) w zakresie postępowania wieczystoksięgowego wydają się być jasne, w praktyce ich stosowanie rodzi wiele problemów. Kłopoty z obliczeniem należnej opłaty od wniosku mają nie tylko osoby bez wykształcenia prawniczego, ale także profesjonaliści (adwokaci, radcy prawni, czy notariusze). Praktyka sądów w tym zakresie często bywa różna, co dodatkowo utrudnia wykształcenie jednolitej linii orzeczniczej. W pewnym stopniu pomocnym w tej materii jest orzecznictwo Sądu Najwyższego.


Rozbieżności praktyki dotyczą między innymi wysokości opłaty pobieranej od wniosku o wpis praw użytkowania wieczystego działki oraz własności posadowionego na niej budynku, nabytych na podstawie umowy sprzedaży. Część sądów akceptowała jedną opłatę w wysokości 200,00 złotych za wpis obu praw, uznając iż: po pierwsze - w rzeczywistości w księdze wieczystej dokonywany jest wówczas jeden wpis w dziale II w zakresie prawa użytkowania wieczystego i własności, gdyż dla tych praw prowadzona jest jedna księga wieczysta; po drugie – prawo własności budynku jest prawem związanych z prawem użytkowania wieczystego gruntu tzn. budynek jako przedmiot odrębnej własność nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu, inaczej niż tylko z gruntem oddanym w użytkowanie wieczyste. Inne sądy pobierały dwie opłaty po 200,00 złotych, stwierdzając iż wpis dotyczy dwóch praw, a żaden przepis ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie przewiduje w takiej sytuacji modyfikacji ogólnych zasad ich obliczania.
W ostatnim czasie, odnośnie powyższego zagadnienia wypowiedział się również Sąd Najwyższy. W uchwale z dnia 12 grudnia 2012r. (sygn. akt: III CZP 81/12) stwierdził bowiem, iż „Od wniosku o wpis w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności posadowionych na nim budynków pobiera się opłatę stałą określoną w art. 42 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od wniosku o wpis każdego z tych praw". Innymi słowy, w przypadku nabycia użytkowania wieczystego działki i własności posadowionego na niej budynku konieczne jest uiszczenie dwóch opłat po 200,00 złotych od każdego z tych praw, a zatem łącznie 400,00 złotych. W uzasadnieniu wskazano, iż sama okoliczność, że prawo własności budynku nie jest prawem samodzielnym, nie jest wystarczającym powodem do tego, aby uznać, iż nie pobiera się od jego wpisu opłaty. Ustawodawca nie wprowadził bowiem w tym zakresie rozróżnienia, ani szczególnej podstawy do zwolnienia z uiszczenia opłaty.
Stanowisko Sądu Najwyższego z pewnością zostało dostrzeżone przez sądy i niewątpliwie może wywrzeć konkretny wpływ na działalność orzeczniczą wydziałów ksiąg wieczystych sądów powszechnych, chociaż należy zauważyć, że problem ten już wcześniej był rozstrzygany przez ten Sąd zbieżnie z tezą przytoczonej wyżej uchwały (por. postanowienie z dnia 27 lipca 2007r. sygn. akt: I CSK 235/07 oraz uchwała z dnia 29 kwietnia 2008r. sygn. akt: III CZP 18/08), co jednak nie wpłynęło istotnie na zmianę praktyki w tym zakresie.
Osobiście jest mi bliższy pogląd opowiadający się za tym, aby w tym przypadku wniosek był opłacony jedna opłatą w wysokości 200,00 złotych. Nie kwestionując zasadności argumentu Sądu Najwyższego, iż wpis dotyczy dwóch praw, to jednak nie może umknąć z pola widzenia okoliczność, iż faktycznie wpis dokonywany jest w jednej księdze wieczystej prowadzonej wspólnie dla obu tych praw, a rozdzielenie ich jest niemożliwe.

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

SZUKAJ